Powered by Blogger.

My Instagram

Δημοτικά Διαμερίσματα














Οι Φυτείες είναι χτισμένες σε υψόμετρο 350 μ.σε μια αιχμή του ακαρνανικού ορίζοντα σε θέση που δεσπόζει και αγναντεύει Ανατολικά μέχρι τα Άγραφα και το Παναιτωλικό όρος, Βόρεια μέχρι τα Τζουμέρκα, νότια μέχρι τη λιμνοθάλασσα Αιτωλικού και Δυτικά τα Ακαρνανικά όρη και όλη την Ξηρομερίτικη ενδοχώρα. Μέχρι το 1954 ονομαζόταν Μαχαλάς ή Μαχαλά. Με το Β.Δ. 11-5-1954 (ΦΕΚ 101/24-5-54) και κατόπιν προτάσεων του Κοινοτικού Συμβουλίου το Υπουργείο εσωτερικών επέλεξε την ονομασία Φυτείες έτσι “που να έχει σχέση με τις καπνοφυτείες” παραπέμποντας ταυτόχρονα ηχητικά τουλάχιστον και στις Αρχαίες Φοιτίαι.

Το 1642 πρωτοεμφανίζεται σε έγγραφο το χωριό Μαχαλά.

Στα ορλωφικά (1770) οι πρόκριτοι της Μαχαλάς Αναστάσιος Παπασταμάτης και Γεωργάκης Φαταούλας αποκεφαλίζονται από τους Τούρκους στο Βραχώρι ως επαναστάτες. Κατά την προεπαναστατική περίοδο ο οπλαρχηγός Μεγαπάνος Γαλάνης αναλαμβάνει το Αγιατζίκι του Καρλέλι (Δυτική Ελλάδα). Συμβάλλει στη συγκρότηση της Γερουσίας Δυτικής Ελλάδας και συμμετέχει στην Επανάσταση. Περιθάλπει και προστατεύει στη Μαχαλά του Νεομάρτυρα Ιωάννη του εξ οθωμανών.

Ο Γάλλος περιηγητής Φραγκίσκος Πουκεβίλ (1779-1838) περιήλθε πριν την Επανάσταση του 1821 στον ελληνικό χώρο. Σ' ένα από τα βιβλία του που εκδόθηκε το 1820 με τίτλο “Ταξίδι στην Ελλάδα – Στερεά Αττική, Κόρινθος” αναφέρεται αναλυτικά στην κατάσταση που επικρατούσε στο Ξηρόμερο και μεταξύ άλλων αφηγήσεων γράφει: “στα δυόμιση χιλιόμετρα απο κει (σ.σ. Παπαδάτου) φτάνουμε στο Μαχαλά. Το ωραίο αυτό χωριό που περιλαμβάνει 70 σπίτια διάσπαρτα σε μια ρομαντική τοποθεσία, είναι λίγο απομακρυσμένο από το Μοναστήρι Λυκοβίτσι (Λιγοβίτσι), όπου υπηρετούν 20 ιερωμένοι.

Αυτά τα χρόνια συνενώνονται προοδευτικά υπάρχοντες οικισμός (Γαζή, Μανωλόπουλο, Παραπούγκι, Άγιος Γεώργιος, Γαρδί κ.α.) και δημιουργείται ο νέος οικισμός Μαχαλά.





Οικισμός Κουβαρά(ς)

Στο τμήμα της Εθνικής οδού Αγρινίου – Αμφιλοχίας μετά την Κυψέλη (Σφήνα) και απο τα σύνορα του Δήμου Φυτειών με το Δήμο Στράτου μέχρι την διασταύρωση του δρόμου προς Φυτείες έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες δεκαετίες ένας πολύ δυναμικός οικισμός με το όνομα Κουβαρά(ς) ο οποίος υπάγεται στο Δήμο Φυτειών.
Ο Άγγλος υποπρόξενος στο Μεσολόγγι D.E.Colnaghi αναφέρει στο βιβλίο του “Περιήγηση της Ακαρνανίας”:
“....Την επόμενη μέρα 16 Μαΐου 1860 άφησαν την Στράτο και κίνησαν για τον Καρβασαρά (Αμφιλοχία).........Στις 11.10' έφτασαν στο Χάνι και το στρατιωτικό Σταθμό του Κουβαρά”. “Από το 1850 έως το 1855 περισσότερα από σαράντα άτομα είχαν δολοφονηθεί σ' αυτό το μονοπάτι από ληστές και το Χάνι του Κουβαρά τρεις φορές είχε καεί απ' αυτούς”.
Μην ξεχνάμε ότι κινούμενοι Βόρεια απ' τον Κάμπο του Αγρινίου προς την Ήπειρο, ο Κουβαράς βρίσκεται στην είσοδο της κοιλάδας Αμβρακίας που ήταν απ' τους αρχαίους χρόνους και είναι το κυριότερο πέρασμα για το βορειοδυτικό τμήμα της χώρας μας.
Εύδφορη καλλιεργήσιμη, αρδευόμενη γη, ο κάμπος ουσιαστικά του χωριού των Φυτειών, προσέλκυσε αρκετούς να παραμείνουν μόνιμα.

Πληθυσμιακή εξέλιξη
ΈτοςΚάτοικοι
1971250
1981312
1991323
2001270

Το καλοκαίρι του 2007 κατά τη διάρκεια των εργασιών κατασκευής της Ιονίας Οδού αποκαλύφθηκε Μυκηναϊκός Τάφος ηλικίας 3.200 ετών. Ο Τάφος είναι κιβώτιο σχήμα με ασβεστολιθικές πλάκες. Στο εσωτερικό του Τάφου βρέθηκε ανθρώπινος σκελετός σε συνεσταλμένη στάση. Επίσης βρέθηκαν κτερίσματα σε πολύ καλή κατάσταση.



Οικισμός Ρίβιου  Εκτύπωση

Ο Οικισμός Ρίβιου βρίσκεται στην Ανατολική όχθη της λίμνης Αμβρακίας. Έχει υψόμετρο 40 μ.
Τον οικισμό του Ρίβιου τον ίδρυσαν οικογένειες από το χωριό Παπαδάτου μετά το 1860 περίπου. Στη συνέχεια και ιδιαίτερα τα νεότερα χρόνια εγκαταστάθηκαν μόνιμα σ' αυτόν πολλοί παραχειμάζοντες κτηνοτρόφοι απ' τα ορεινά της Άρτας, Ευρυτανίας, Βάλτου.
Η ονομασία της τοποθεσίας, που είναι χτισμένος ο οικισμός του Ρίβιου είναι πολύ παλιά. Σε διάφορα παλιά έγγραφα του 1821 τη συναντάμε και με το όνομα Ερίβιου. Στα τοπωνυμικά του Ξηρομέρου ο Γερ. Παπατρέχας αναφέρει ότι το όνομα αυτό μπορεί να προήλθε από τη Σλαβική λέξη Rybbje-ryba που σημαίνει “ψάρι”. Είναι γνωστό ότι η λίμνη Αμβρακία είναι πλούσια σε ψάρια. (Δρομίτσες ή “ριβιώτες”, Κυπρίνια, γλανίδια, τσουρούκλες, πεταλούδες).
Στο κέντρο του οικισμού κάθε βροχερό χειμώνα ένας υπόγειος ποταμός εκβάλλει με ορμή προς τη λίμνη, ανανεώνοντας έτσι μαζί με άλλα υπόγεια νερά την ποιότητα και την ποσότητα των νερών της Αμβρακίας. Το ξεκίνημά του είναι γνωστό με την φράση “έσπασε ο Ρίβιος”. Κοπάδια από δρομίτσες ανεβαίνουν απ' τη λίμνη, διαπλέουν ανάδρομα την κοίτη του μικρού ποταμού, φτάνουν στις βραχώδεις πηγές και παραμένουν εκεί. Ντόπιοι και περαστικοί εύκολα ψαρεύουν σε μεγάλες ποσότητες αυτά τα νόστιμα ψάρια.
Ο οικισμός του Ρίβιου άρρηκτα συνδεδεμένος με την Παπαδάτου και διοικητικά αλλά κυρίως οικονομικά μέσα απ' τις κοινές γεωργοκτηνοτροφικές ασχολίες ανήκει σήμερα στο Δήμο Φυτειών.

Πληθυσμιακή εξέλιξη
Έτος Κάτοικοι
194090
1951266
1961287
1971288
1981215
1991211

Προστάτης ο Άγιος Ευστάθιος που εορτάζεται στις 20 Σεπτεμβρίου.





Οικισμός Αγίου Στεφάνου  Εκτύπωση

Ανατολικά της Αμβρακίας, 2 χλμ. νοτιότερα του Ρίβιου, επί της Εθνικής Οδού Αγρινίου – Αμφιλοχίας. Περιοχή εύφορη και εύκολα αρδευόμενη απ' την Λίμνη τράβηξε την προσοχή αρκετών Παπαδαταίων οι οποίοι εγκαταστάθηκαν μόνιμα για να μπορούν να επιβλέπουν και να φροντίζουν καλύτερα την παραγωγή τους. Επιπλέον κτηνοτρόφοι από άλλες περιοχές εμπλούτισαν το πληθυσμιακό δυναμικό του οικισμού.
Απ' το 1980 συνδέεται με ασφαλτόδρομο με την Παπαδάτου, ο οποίος διευκολύνει την επικοινωνία του οικισμού με το χωριό. Χαρακτηρίστηκε ως οικισμός Λάσπης απ' το 1964 αλλά επίσημα αναγνωρίστηκε το 1981και πήρε το όνομα οικισμός Αγίου Στεφάνου απ' την ομώνυμη Βυζαντινή Εκκλησία.
Στην τελευταία απογραφή (1991) μετρήθηκαν 125 κάτοικοι.




Κοινότητα Παπαδάτου Εκτύπωση

Η Παπαδάτου βρίσκεται 2,5 χμ. βόρεια των Φυτειών, δυτικά της λίμνης Αμβρακίας, χτισμένη σε υψόμετρο 320 μ.
Ο λογοτέχνης Κώστας Χαντζόπουλος στο διήγημά του “Ο Αρχιληστής Λιαροκάππης” γράφει τα εξής “....Η Παπαδάτου είναι όπως όλα τα χωριά του Ξηρομέρου, χτισμένη απάνω σε ψηλές ράχες και σε ξερούς βράχους, με πουρνάρια και στουρνάρια, με κάνα γαύρο κάπου κάπου, με θεόρατα βουνά ολόγυρα, με κάμπους με χίλια χρώματα με λόγγους ατέλειωτους και με λίμνες ζαφειρένιες κάτω από το ριζό της ράχης, με νερό ζεστό, κουβαλημένο στις βαρέλες από μιας ώρας δρόμο και μ' ένα αθάνατο μαΐστρο, σωστό μπουγάζι, που ξεπαγιάζει μια χαρά κάθε ασυνήθιστος πεδινός, μπουγάζι που ξεκινά σα φοβερό φουσάτο απ' τα Τζουμέρκα, κι απ' τα βουνά του Σουλίου.”
Το χωριό Παπαδάτου είναι απόλυτα δεξακριβωμένο ότι υπήρχε προ του 1761. Σε ανέκδοτο έγγραφο Φιρμάνι του Τουρά Σουλτάν Χαμίτη που εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1765 και απευθύνεται στον Κριτή (Κυβερνήτη) της επαρχίας του Ξηρομέρου υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία για τη φορολογία του γειτονικού χωριού Μαχαλά.
Στο τέλος του εγγράφου αναφέρονται τα σύνορα της Μαχαλάς. Σ' αυτή τη σημείωση αναφέρεται και το χωριό Παπαδάτου.
Το όνομα του χωριού δεν είναι εξακριβωμένο από που προήλθε. Ο δάσκαλος Κυριάκος Κόκκαλης στο άρτιο βιβλίο του “Η ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ ΞΗΡΟΜΕΡΟΥ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ” κλίνει πιο πολύ στο συμπέρασμα ότι το όνομα προέρχεται από κάποιον Κεφαλλονίτη ΠΑΠΑΔΑΤΟ που εγκαταστάθηκε στην περιοχή ως γαλατάς – τυροκόμος τον 15ο αιώνα.
Το όνομα Παπαδάτος (Γεώργιος) συναντιέται μέχρι το 1837 σε μια αναφορά – διαταγή του Υπουργείου εσωτερικών. Εν συνεχεία το επώνυμο για αγνώστων λόγους χάθηκε απ' το χωριό.
Ούτε η χρονολογία ίδρυσης του χωριού είναι ακριβής. Σ' ένα προικοσύμφωνο που συντάχθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1551 στην Πόρτα Μπαμπίνης, αναφέρεται ότι ο Μήτσος Κατσουράκης έδωσε την κόρη του Δήμητρα για γυναίκα στο Βασίλη Σταμουλάκη. Η οικογένεια Σταμουλάκη σύμφωνα με την τοπική παράδοση είναι μια. από τις πιο παλιές οικογένειες του χωριού.
Ο Γάλλος περιηγητής Φραγκίσκος Πουκεβίλ σ' ένα απ' τα βιβλία του με τίτλο:
“Ταξίδι στην Ελλάδα – Στερεά, Αττική Κόρινθος” που εκδόθηκε το 1820 αναφέρει:
“ Στο χωριό Παπαδάτου όπου τα νερά της βροχής σχηματίζουν ένα είδος πρόσκαιρης λίμνης (Πλοκοτίτσα;) και ακόμη: “ ........Η Παπαδάτου προεπαναστατικά αριθμούσε 20 οικογένειες.....”.
Ο Άγγλος περιηγητής, τοπογράφος και νομισματολόγος Γουλιέλμος Μαρτίν Ληκ πέρασε απ' το χωριό μας στις 18 Μαρτίου 1809 αναφέρει: “........στις 4.45' διαβήκαμε την Παπαδάτου που κείται στη χαίτη της βουνοκορφής....”
Σε μια έκδοση της Ιεράς Μονής Προυσού Ευρυτανίας με τίτλο “Ιερή διήγηση της Θαυματουργής εικόνας της Παναγιάς της Προυσιώτισσας” Αθήνα 1985 σελ 38 αναφέρονται τα εξής: “.....κάποιος άλλος Χριστιανός, Γεώργιος, από το χωριό Παπαδάτου Ξηρομέρου ήταν παράλυτος στα χέρια και στα πόδια. Το 1807 τον έφεραν στο Μοναστήρι της Παναγιάς και πρόσπεσε στην Αγία Εικόνα με όλη του την καρδιά. Έγινε καλά και γύρισε στο σπίτι του....”
Στις παραμονές της Επανάστασης του 1821 η Παπαδάτου κατάντησε να είναι ένα μικρό κι άσημο χωριό του Ξηρομέρου. Οι συχνές εμπόλεμες καταστάσεις (επιδρομείς, κατακτήσεις, καταστροφές, διώξεις, ερημώσεις κ.α) το κράτησε μακριά από την ανάπτυξη και την πρόοδο κι έμεινε στάσιμο γι' αρκετά χρόνια (μέχρι το 1830).
Μετά την απελευθέρωση του χωριού από τους Τούρκους (1η Φεβρουαρίου 1828) άρχισε η δημιουργία, η εξέλιξη, η πρόοδος. Ο πληθυσμός τους χωριού άρχισε να αυξάνει μετά το 1837 με την μόνιμη εγκατάσταση οικογενειών από τους γύρω οικισμούς Αννίνου, Γαρδί που διαλύθηκαν αλλά και οικογενειών από άλλα χωριά του Ξηρομέρου, του Βάλτου, της Ηπείρου, της Ευρυτανίας.
Απλώθηκε σιγά – σιγά σ' όλο το χώρο του Βραχώδους υψώματος και πύκνωσε παίρνοντας τη σημερινή του μορφή. Το χωριό χωρίζεται στο Κάτω (τα Κατ') και το Επάνω (τ' Απάν)
Στο μεγάλο ξεσηκωμό του Γένους το 1821, οι Παπαδατιώτες έτρεχαν πρόθυμα να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Οι γραπτές μαρτυρίες και η τοπική Προφορική Παράδοση φανερώνουν ότι οι Παπαδατιώτες αγωνιστές – πρόγονοί μας έδειξαν πάντα προθυμία σε όλα τα προσκλητήρια της Πατρίδας μας. Καίτοι όμως ήταν πολλοί οι μαχητές του 1821 ελάχιστα ονόματα μας διασώθηκαν μέχρι σήμερα.
Από το Αρχείο του Μαυροκορδάτου (1822) φαίνεται καθαρά ότι έστελνε επιστολές στους οπλαρχηγούς να παρακινήσουν τους κατοίκους για να επαναστατήσουν. Ο οπλαρχηγός Γ. Βαρνακιώτης απαντά με βεβαιότητα: “.....Από Παπαδάτου θέλουν έβγει όλοι.....”
Από ένα έγγραφο -Πιστοποιητικό που βρίσκεται στο Οικογενειακό Αρχείο του αείμνηστου Δασκάλου Κυριάκου Κόκκαλη αναφέρεται ο πρόγονός μας Αντώνης Χρ. Παπαμήτσος, ο οποίος αγωνίστηκε γενναιότατα σε σημαντικές μάχες απ' το 1825 μέχρι το 1829. Η Παπαδάτου ελευθερώθηκε οριστικά από τους Τούρκους την 1 Φεβρουαρίου 1828. Γενικός αρχηγός του Ελληνικού αυτού Τμήματος που ελευθέρωσε την Παπαδάτου ήταν ο Κώστας Μπότσαρης. Η μάχη δόθηκε στην τοποθεσία που είναι σήμερα το Νεκροταφείο του χωριού και η Εκκλησία “Παναγιά η Μαυρομμάτα”.
Απ' το Μαρμαρινό μνημείο Πεσόντων που βρίσκεται στην όμορφη Πλατεία του χωριού συμπεραίνουμε ότι οι Παπαδατιώτες ήταν παρόντες σε όλους τους αγώνες του Έθνους.
Φιλοπρόοδοι και εργατικοί οι Παπαδαταίοι αξιοποιώντας και τις παραλίμνιες εκτάσεις της Αμβρακίας (Ρίβιο – Άγιος Στέφανος) εργάστηκαν στο Γεωργικό και Κτηνοτροφικό τομέα και πρόκοψαν σε οικογενειακό και κοινοτικό επίπεδο.
Αν και στην ιστοσελίδα www.xiromero.gr αναφέρονται πληθυσμιακά στοιχεία πριν το 1914 στην παρούσα σύνοψη θα υιοθετήσουμε τα συμπεράσματα του αείμνηστου Κυριάκου Κόκκαλη όπου αναφέρει ότι.........

Επίσημα στοιχεία για την πληθυσμιακή εξέλιξη του χωριού υπάρχουν απ' το 1914 και μετά.

Έτος  Κοινότητα Κάτοικοι
10/8/1914 Παπαδάτου 896
1920 Παπαδάτου & Ρίβιο 959
1928 Παπαδάτου & Ρίβιο 1086
1940 Παπαδάτου 1114
1951 Παπαδάτου 1279
1961 Παπαδάτου 1226
1971 Παπαδάτου 1113
1981 Παπαδάτου 901
1991 Παπαδάτου 733
2001 Παπαδάτου 531

Όπως βλέπουμε η εσωτερική ιδιαίτερα μετανάστευση και η αστυφιλία απομίζωσαν πληθυσμιακά το χωριό. Πολλοί όμως συμπατριώτες μας το επιλέγουν σαν τόπο παραθερισμού κι έτσι πυκνώνουν οι ανακαινίσεις των πατρικών σπιτιών καθώς και η προσπάθεια όλων να κρατηθεί ζωντανό.
Το πανηγύρι του χωριού γιορτάζεται στις 20 Μαΐου (Ανακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Νικολάου από τα Μύρα της Λυκίας στο Μπάρι της Ιταλίας το 1087 μ.Χ

No comments