Powered by Blogger.

My Instagram

Αρχαίες Φυτείες




Η ιστορία στην ευρύτερη περιοχή του δήμου Φυτειών φαίνεται ότι ξεκινά από την Προϊστορική εποχή και φθάνει μέχρι τα νεότερα χρόνια.
Τα παλαιότερα δείγματα αποτελούν τα πρόσφατα (στα πλαίσια των έργων για την Ιονία Οδό) Μυκηναϊκά ευρήματα που προήλθαν από κιβωτιόσχημο τάφο στα νότια του δήμου στο δημοτικό διαμέρισμα Κουβαράς και χρονολογούνται στα 1100π.Χ. περίπου. Οι διαστάσεις του τάφου ήταν 1.48Χ0.78μ. και αποτελούνταν από αδρά λαξευμένες πλάκες. Περιείχε μια ψηλή κύλικα με πόδι, ένα χάλκινο ξίφος με λαβή περιτυλιγμένη με σύρμα, ένα χάλκινο εγχειρίδιο, χάλκινη αιχμή δόρατος, χάλκινο τριποδικό λέβητα και ένα ακόμη αδιάγνωστο αντικείμενο το οποίο πιθανώς να είναι κνημίδα. Συλλέχθηκαν ακόμη δύο πήλινα αγγεία τα οποία χρονολογούνται στην Υστεροελλαδική ΙΙΙΓ περίοδο. Τα οστά του νεκρού βρέθηκαν αποσαθρωμένα.
Στα δυτικά του χωριού Φυτείες και στα όρια με το χωριό Μπαμπίνη βρίσκεται η αρχαία ομώνυμη πόλη. Η ονομασία της προέρχεται από το σύνολο των καλλιεργήσιμων εκτάσεων που βρίσκονται γύρω από αυτή. Σημαίνει την μετακίνηση των ανθρώπων από τις καλλιεργήσιμες περιοχές στον οργανωμένο οικισμό (για το λόγο αυτό χρησιμοποιείται ο πληθυντικός αριθμός της λέξης).
Σύμφωνα με τη μυθολογική παράδοση η πόλη συνδέεται πιθανότατα με το γιο ή εγγονό του Αλκμαίωνα, του Φοιτίου. Ο ιστορικός Θουκυδίδης αναφερόμενος στην πόλη χρησιμοποιεί το όνομα ΦΥΤΙΑ. Ο Πολύβιος και ο Στέφανος Βυζάντιος αναφέρουν το όνομα ΦΟΙΤΙΑΙ και ΦΟΙΤΙΟΝ. Το 1809 ο Άγγλος περιηγητής Leake περνώντας από την περιοχή, μας πληροφορεί για μια επιγραφή που αντέγραψε και στην οποία αναφέρεται το ΦΟΙΤΙΑΝ ως αρσενικός τύπος του ονόματος Φοιτία. Παρά τις διαφορετικές ορθογραφικές διατυπώσεις η σημασία του ονόματος προέρχεται από το ρήμα φύω που σημαίνει φυτρώνω υποδηλώνοντας την ευρεία καλλιεργήσιμη έκταση της πόλης. Μια από τις βασικές καλλιέργειες ήταν αυτή των δημητριακών (πρακτική που συνεχίστηκε και στα νεότερα χρόνια στις πεδινές εκτάσεις της περιοχής). Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός πως ο Φίλιππος ο Ε’ σε στρατιωτικές επιχειρήσεις το 220-218π.Χ. στην πόλη, την κατέλαβε (ύστερα από συνθηκολόγηση) και μάλιστα τροφοδότησε το στρατό του για 30 μέρες από το σιτάρι που βρήκε, μιας και οι Φοιτίες είχαν πολλά αποθέματα. Μια ακόμη καλλιέργεια που ευνοήθηκε από το κλίμα και το έδαφος είναι η καλλιέργια του αμπελιού.
Θα πρέπει να σημειωθεί πως στην ελληνική μυθολογία αναφέρεται ο βασιλιάς Φύτιος, ο οποίος ωστόσο συνδέεται με μύθους και πρόσωπα της Αιτωλίας. Στην Αιτωλία εντοπίζεται και η αντίστοιχη πόλη Φύταιον.
Η πόλη εκτείνεται σε λόφο στα ΝΔ του χωριού Φυτείες και στα Β του χωριού Μπαμπίνη σε περίοπτη θέση που εποπτεύει τις γύρω ευρύτερες πεδινές περιοχές. Η θέση της, την καθιστούσε σημαντική οδική αρτηρία συμβάλλοντας στην επικοινωνία ανάμεσα στις άλλες αρχαίες πόλεις Μεδεώνα στα βόρεια (κοντά στη σημερινή Κατούνα), Κόροντα και Δεριείς στα νότια (κοντά στη Χρυσοβίτσα και το Λιγοβίτσι αντίστοιχα) αλλά και με τις πόλεις που επικοινωνούσαν με τις δυτικές ακτές του Ιονίου όπως το Καστρί Αλυζίας( σημερινό Αρχοντοχώρι). Το γεγονός αυτό γίνεται φανερό, αφού το 426-425π.Χ. ο Ευρύλοχος, αρχηγός των Σπαρτιατών διέρχεται από την πόλη στο δρόμο του για τις Όλπες ( πόλη που βρίσκεται στις ακτές του Αμβρακικού). Επιπλέον, η πόλη είχε επαφές με τα δύο Ακαρνανικά κέντρα, τη Στράτο στα Ανατολικά και το Θύρρρειον στα Βόρεια.
Οι αρχαίες Φοιτίες διαθέτουν οχύρωση που είχε ως στόχο να ενισχύσει αμυντικά τη φυσική οχυρή θέση της πόλης. Το τείχος περιλαμβάνει πύργους και πύλες (σώζονται στα δυτικά και βόρεια, ενώ στα νότια έχει καταστραφεί το μεγαλύτερο τμήμα του).Το σύστημα των πυλών και των πύργων συντέλεσε στην καλύτερη ενίσχυση της οχύρωσης και στην επικοινωνία με τις υπόλοιπες περιοχές. Εκτός από το εξωτερικό τείχος υπάρχει και το εσωτερικό διατείχισμα που προασπίζει την Ακρόπολη από την υπόλοιπη πόλη. Στο τείχος διακρίνονται δυο φάσεις οικοδόμησης. Το παλαιότερο έχει χτιστεί με το πολυγωνικό σύστημα (5ος αι. π.Χ. περίπου) και αργότερα ενισχύθηκε με το ισόδομο τραπεζιόσχημο (4ος και3ος αι. π.Χ.) Η ανάγκη για καλύτερη ενίσχυση της πόλης τον 4ο και 3ο αι.π.Χ. υπαγορεύτηκε από τις ιστορικές συνθήκες (περισσότερες συγκρούσεις και διαμάχες τόσο εμφύλιες αλλά και με ξένους κατακτητές).
Στο εσωτερικό της πόλης υπήρχε η αγορά (σώζονται ερείπια), το νεκροταφείο, δεξαμενή και κάποια πηγάδια για τη διαχείριση των υδάτων.
Σχετικά με τα ευρήματα που προέρχονται από την περιοχή μας είναι γνωστή μια μαρμάρινη επιτύμβια στήλη η οποία βρίσκεται στο μουσείο Αγρινίου. Χρονολογείται στα μέσα του 4ου αι.π.Χ. Σώζεται μόνο το άνω δεξί τμήμα της και παριστάνει μια μορφή πιθανότατα νεαρού) από την οποία σώζεται μόνο το κεφάλι. Στο χώρο των Φοιτιών βρέθηκαν και 2 επιγραφές οι οποίες σώζουν αποσπασματικές ωστόσο πληροφορίες (διακρίνονται κάποια ονόματα πολιτών).
Η πόλη αναφέρεται από το Θουκυδίδη να λαμβάνει μέρος στα γεγονότα του Πελοποννησιακού πολέμου (431-404π.Χ.) στο πλευρό των Αθηναίων. Το 361π.Χ. οι Φοιτίες και η Στράτος προσφέρουν οικονομική βοήθεια για την ανοικοδόμηση του ναού του Απόλλωνα στους Δελφούς (η επιγραφή βρέθηκε στους Δελφούς). Η κίνηση αυτή φανερώνει τις άριστες σχέσεις μεταξύ των δύο πόλεων καθώς και το έντονο θρησκευτικό ενδιαφέρον τους. Σε μια επιγραφή που βρέθηκε στη Στράτο (πρωτεύουσα του Ακαρνανικού Κοινού) και χρονολογείται στον 3αι.π.Χ. αναφέρεται πως κάτοικος από τις Φοιτίες κατείχε σημαντική θέση στη συνέλευση, πιθανότατα να ήταν γραμματέας. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την ιδιαίτερη θέση της πόλης στο κοινό των Ακαρνάνων. Ακόμη συμμετέχει ενεργά με εκπρόσωπό της (Αλκέτας, ήταν ένας από τους στρατηγούς του Ακαρνανικού κοινού) στη σύναψη του Αιτωλοακαρνανικού συμφώνου φιλίας το 272π.Χ.Το 252 π.Χ. ο Αλέξανδρος Β’ (διάδοχος και γιος του βασιλιά Πύρου της Ηπείρου) καταλαμβάνει μαζί με τους Αιτωλούς τις περισσότερες Ακαρνανικές πόλεις (πιθανότατα και τις Φοιτίες).Το 236π.Χ μετά το θάνατο του Αλέξανδρου Β’ οι Φοιτίες μαζί με τη Στράτο, την Μητρόπολη και τις Οινιάδες προσαρτάται στην Αιτωλία, ενώ το 220-217π.Χ. με την παρέμβαση του Φιλίππου Β’ οι Φοιτίες εντάσσονται ξανά στο Ακαρνανικό κοινό. Το 172π.Χ. το Θύρρειο γίνεται πρωτεύουσα των Ακαρνάνων και το κοινό πρόσκειται φιλικά στους Ρωμαίους. Το 31π.Χ. μετά τη ναυμαχία του Ακτίου και τη νίκη του Οκταβιανού, η Ακαρνανία υπάγεται στη Ρωμαϊκή επαρχία της Ηπείρου και οι κάτοικοι μεταφέρονται στη Νικόπολη.
Οι Φοιτίες συμμετέχουν στο κοινό των Ακαρνάνων ήδη από την ίδρυσή του, τον 5ο αι.π.Χ. Σε επιγραφή του τέλους του 5ου αι.π.Χ. αναφέρεται ότι πρόεδρος της Βουλής του Ακαρνανικού κοινού ήταν από ο Σπίνθαρος από τις Φοιτίες. Το γεγονός αυτό φανερώνει τα την αναγνώριση της σημασίας της πόλης στο ρόλο του κοινού και στην λήψη εκτελεστικών αποφάσεών του. Μια ακόμη επιγραφή που βρέθηκε στη Στράτο και έχει θέμα την αποδοχή ως προξένων κάποιων Ρωμαίων πολιτών στο ιερό του Απόλλωνα στο ΄Ακτιο. Στο προξενικό αυτό ψήφισμα ένας από τους δύο συμπρομνάμονες, ο Φιλόξενος (πρόσωπα με υψηλές διοικητικές αρμοδιότητες) είναι από τις Φοιτίες.
Με την μετακίνηση του πληθυσμού στο Άκτιο, πιθανότατα η πόλη ερημώνεται και κατοικείται ξανά στα βυζαντινά χρόνια όπως μαρτυρούν τα ίχνη τοιχοποιίας εντός της πόλεως.

       Δείτε φωτογραφίες σπάνια ντοκουμέντα για την ιστορία της Ακαρνανικής πόλης Αρχαίες Φυτείες (Φοιτίαι, υπάρχει και γραφή Φοιτία ή Φυτία), της οποίας τα ερείπια βρίσκονται σε απόσταση 2 χλμ. περίπου του σημερινού χωριού Μπαμπίνη Ξηρομέρου. Οι φωτογραφίες προέρχονται από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Κολωνίας, τραβήχτηκαν πριν 125 χρόνια (1891) και μας παραχωρήθηκαν από τη σελίδα λαογραφίας στο Facebook: Βασιλόπουλο Ξηρομέρου.
        Ως γνωστόν η θέση της αρχαίας πόλης Φυτείες είναι πολύ σημαντική από στρατηγική άποψη, αφού ελέγχει δύο πολύ σπουδαία ακαρνανικά περάσματα, το ένα οδηγεί στα βόρεια προς τον Αετό και την Κομπωτή και το άλλο προς τα ΒΑ και Β στην οδό Στράτου-Αμφιλοχίας. Η εξέχουσα σημασία της θέσης αυτής συμπεραίνεται και από το είδος και τη μορφή του οχυρωματικού περιβόλου της, ο οποίος ενισχύεται με γωνιώδεις προεξοχές και πύργους που την καθιστούν έτσι μία από τις πιο ισχυρές πόλεις της Ακαρνανίας. Ακόμη το σύστημα τοιχοποιίας που έχει χρησιμοποιηθεί είναι κυρίως το πολυγωνικό......



















No comments