My Instagram

192 χρόνια από την απελευθερωσή του χωριου Μαχαλάς (Φυτείες)


Μια μεγάλη ερευνα για την απελευθέρωση του χωριου μας έκανε ο Λαογράφος Δημήτρης Βραχάς και μας την παρουσίασε στην εξαιρετική σελίδα του στο Facebook λέγοντας τα εξής.
"Μια υπόσχεση που έγινε πραγματικότητα και αυτό γιατί σήμερα (19-3-2020) κλείνει το χωριό Μαχαλάς (Φυτείες) Ξηρομέρου Αιτ/νίας 192 χρόνια μετα από την απελευθερωσή της , η έρευνα μεγάλη αλλά ο στόχος έγινε."


19-3-1828
΄΄Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΧΑΛΑ ΚΑΙ Η ΑΠΕΛΕΥΘΈΡΩΣΉ ΤΗΣ
Στις αρχές του 1828 γίνεται πλέον συνείδηση στους Ξηρομερίτες Οπλαρχηγούς και μαχητές η δυνατότητα εδραίωσης της Επανάστασης στο Ξηρόμερο και η οριστική απαλλαγή του από τον Τούρκικο ζυγό.
Την πεποίθηση αυτή ενίσχυσε η ανάληψη της διακυβέρνησης του νεοσύστατου Κράτους από τον Ιωάννη Καποδίστρια και η ανάθεση των πολεμικών επιχειρήσεων στην περιοχή μας Άγγλο Αρχιστράτηγο Ριχάρδο Τσώρτς.

Συγκεκριμένα ο Τσώρτς έφτασε και στρατοπέδευσε στο Δραγαμέστο , όπου συγκρότησε τέσσερα στρατιωτικά σώματα. Επικεφαλής του πρώτου και του κυριότερου σώματος τέθηκε ο Κώστας Μπότσαρης , του δε δεύτερου ο Γιάννης Ράγκος. Το τρίτο , το λεγόμενο και Ξηρομερίτικο επειδή το αποτελούσαν τα μικροσώματα Ξηρομεριτών Οπλαρχηγών (Κουσουραίων , Χασαπάιων , Θ. Μαγγίνα κλπ.) , τελούσε απ΄ευθείας υπό τις διαταγές του Τσωρτς και το τέταρτο είχε επικεφαλής τον Γ. Τσόγκα. Τα σώματα αυτά χωροταξικά ήταν κατανεμημένα στο Μύτικα , στη Χρυσοβίτσα και στον Αη-Γιώργη της Μπαμπίνης.
Τα σχετικά στοιχεία δίνονται υπέυθυνα και ανάγλυφα από τον ίδιο τον Αρχιστράτηγο σε επιστολή που έστειλε στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.
Την παραθέτω αυτούσια:

<<Έκ του Αρχιστρατηγείου 19-3-1828
Εξοχώτατε,
Λαμβάνω την τιμήν να σας αναγγείλω ότι μαθών ότι αι κατά το χωρίον Παπαδάτες , και τα πέριξ αυτού χριστιανικαί οικογένειαι επιθυμούν να αποσπαθώσιν από την καταδυναστείαν των Τούρκων , διέταξα τον Στρατηγόν Βότζαρην να τους συνδράμη.
Την 1/3 ισταμένου ο Στρατηγός Βότζαρης διηύθυνε μέρος των υπ΄αυτόν δυνάμεων κατά του ρηθέντος χωρίου , και μέρος κατά των περί το χωρίον Μαχαλά θέσεων , δια να επασχολούν τους περί ταύτας εχθρούς , ώστε να αποσπάσουν την προσοχήν από τους Παπαδάτες κίνημα επέτυχε καθ΄όλον τον προκείμενον σκοπόν.

Οί κατά τον Μαχαλά κινηθέντες παρ΄ολίγον δεν εκυρίευσαν το χωρίον τούτο , διότι οι κατ΄αυτού διευθυνθέντες αξιωματικοί και στρατιώται Έλληνες επολέμησαν με θαυμάσιον ηρωισμόν.
Καθ΄όν καιρόν οι εχθροί είχαν φυγαδευθεί από τας περισσότερας οικίας , αι οποίαι ήσαν ολότρυπα δια τουφεκισμών , φθάνει προς αυτούς επικουρία από Σφήνα και Καρβασαρά , , και αναγκάζει τον Στρατηγόν Βότζαρην να ανακαλέσει τους προσβαλλόντας κατά του Μαχαλά.
Είς την προσβολήν ταύτην έχασαν οι Τούρκοι τριανταεπτά φονευμένους και πληγομένους , εκ των ημετέρων εφονεύθησαν δυο και άλλοι δυο επληγώθησαν ακινδύνως.
Εκ των φονευθέντων ειν΄ο άνδρειος Αναστάσιος Γιώτης , Σουλιώτης , όστις εισεπήδησεν εις τα οχυρά του εχθρού είχη και απέθανεν ενδόξως.
Και έκ του Σώματος των Ακαρνάνων ο Γεωργάκης Ξιώτης , όστις ερρίφθη να αρπάση την εχθρικήν σημαίαν , καθ΄ήν ώραν ήρχετο η Τουρκική επικουρία.
Ο Στρατηγός Δημοτζέλιος ηρίστευσεν αξιοτίμως.
Αν το υπό τον Στρατηγόν Ράγκον σώμα δε εμποδίζετο από την ακατάπαυστον και ραγδαίαν βροχήν να φθάση εν καιρώ από το οποίον παρηγγέλθει μέρος , ο εχθρός ήθελε φυγαδευθεί από τον Μαχαλά , καθώς και από τους Παπαδάτες έφυγαδεύθη.
Προς τα σωθείσας δυστυχείς οικογενείας εδόθησαν κατά την διαταγήν μου μερικαί τροφαί.
Ο Αρχιστράτηγος
R. Church
Προς την Αυτού Εξοχότητα τον Κόμιτα
Ι. Α. Καποδίστριαν , Κυβερνήτην της Ελλάδος>>

Να σημειώσουμε ότι ο Μαχαλάς δεν κατορθώθηκε να καταληφθεί από την δύναμην του Κ. Μπότσαρη , διότι οι άνδρες του είχαν χωριστεί σε δύο τμήματα. Το ένα επιτέθηκε κατά του εχθρού στην Παπαδάτου , την οποία και κατέλαβε , το δε άλλο , διευθυνόμενο μάλιστα αυτοπροσώπως από τον Κ.Μπότσαρη , αντιμετώπισε , όταν έφθασε στο χωριό μας , μεγάλη αντίσταση από τους οχυρωμένους στα σπίτια Τουρκαλβανούς.
Αναφέρεται , ότι κάθε Μαχαλιώτικο σπίτι είχε τότε την αυλή του ,που περικλείονταν από ψηλό τοίχο με πολεμίστρες ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρχαν και πύργοι (οι παλαιοί Μαχαλιώτες έφερναν στη μνήμη τους την τελευταία Κούλια στα Αρχοντικά που κατεδαφίστηκε στις αρχές τις δεκαετίας του ΄50).
Ακόμη, η είσοδος μερικών σπιτιών είχε κρεμαστή γέφυρα , όπως τα μεσαιωνικά φρούρια , που δυσκόλευαν τον επιτιθέμενο να τα καταλάβει.
Τέλος , η καθυστέρηση που επέδειξε ο οπλαρχηγός Γιανν. Ράγκος να φθάσει προς ενίσχυση , έδωσε το χρόνο (όπως και την επιστολή του Τσωρτς γράφεται) σε Τούρκικες δυνάμεις από τον Καρβαρσαρά και τη Σφήνα να καταφθάσουν στον Μαχαλά και να υποχρεώσουν νωρίς το βράδυ την ημέρα της επίθεσης τον Μπότσαρη , να λύσει την πολιορκία.


No comments